Shloka 38
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
ततः कालवशं प्राप्तो द्विजवर्मा मृतस्तदा / यमस्य ब्रह्मणो विष्णोर्दूता रुद्रस्य चागताः
Transliteration
tataḥ kālavaśaṃ prāpto dvijavarmā mṛtastadā / yamasya brahmaṇo viṣṇordūtā rudrasya cāgatāḥ
Translation
ثم إذ غلبه سلطانُ الزمان مات دْوِجَفَرْمَا؛ فجاء رسلُ يَمَ، وبرهما، وفيشنو، ورودر كذلك.
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, तस्मात्-अर्थे (ablative adverb: then/from that)
कालवशम्the sway of time
कालवशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; समासः: कालस्य वशः (षष्ठी-तत्पुरुष)
प्राप्तःhaving reached/come under
प्राप्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्राप्त (कृदन्त, √आप्/√प्राप्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तृविशेषण
द्विजवर्माDvijavarman
द्विजवर्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विजवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; समासः: द्विज + वर्मन् (कर्मधारय)
मृतःdead
मृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त, √मृ)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
तदाat that time
तदा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (temporal adverb)
यमस्यof Yama
यमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
दूताःmessengers
दूताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात
आगताःcame/arrived
आगताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआगत (कृदन्त, √गम्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; क्रियापदवत् (came)