Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

नायको भृङ्गपूर्वस्तु गायको नन्दिनीयुतः / गणको ऽनामया ज्ञेयः काल्या नर्तक इष्यते

nāyako bhṛṅgapūrvastu gāyako nandinīyutaḥ / gaṇako 'nāmayā jñeyaḥ kālyā nartaka iṣyate

القائد هو بْهْرِنْغَا المتقدِّم، والمُنشدُ مع نَنْدِنِي. ويُعرَفُ العادُّ باسم «أَنَامَيَا»، وتُعَدُّ «كَالْيَا» راقصةً مُكرَّمة.

nāyakaḥleader/hero
nāyakaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnāyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
bhṛṅga-pūrvaḥpreceded by a bee
bhṛṅga-pūrvaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of nāyakaḥ)
TypeAdjective
Rootbhṛṅga (प्रातिपदिक) + pūrva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (determinative: ‘with/preceded by a bee’)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
gāyakaḥsinger
gāyakaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgāyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nandinī-yutaḥaccompanied by Nandinī
nandinī-yutaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of gāyakaḥ)
TypeAdjective
Rootnandinī (प्रातिपदिक) + yuta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (instrumental-determinative: ‘accompanied with Nandinī’)
gaṇakaḥcalculator/astrologer
gaṇakaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgaṇaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
anāmayāwith health; free from illness
anāmayā:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeAdjective
Rootanāmaya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; अव्ययभावे/हेतौ (as an instrumental of condition: ‘with health/without disease’)
jñeyaḥto be known; should be understood
jñeyaḥ:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेय-विशेषण/Predicative)
TypeAdjective
Root√jñā (धातु) + ya (प्रत्यय) → jñeya (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधिलिङ्गार्थे भाव्य/कर्तव्य (gerundive: ‘to be known/should be known’)
kālyāwith Kālī
kālyā:
Karaṇa/Saha (करण/सह)
TypeNoun
Rootkālī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/सहचर्ये (instrumental: ‘with/through Kālī’)
nartakaḥdancer
nartakaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnartaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
iṣyateis considered/accepted
iṣyate:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√iṣ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद (Ātmanepada)