Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

हस्तौ विन्यस्य चाङ्गेषु ह्यङ्गुष्ठादितलावधि / हृदयादौ च विन्यस्य कुङ्कुमं न्यासमाचरेत्

hastau vinyasya cāṅgeṣu hyaṅguṣṭhāditalāvadhi / hṛdayādau ca vinyasya kuṅkumaṃ nyāsamācaret

وليضع اليدين على الأعضاء، من الإبهام إلى باطن الكف؛ ويضعهما أيضًا ابتداءً من موضع القلب وما بعده، ثم ليؤدِّ النْيَاسَةَ بالكُنْكُمَا (الزعفران المقدّس).

हस्तौ(the) two hands
हस्तौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन
विन्यस्यhaving placed
विन्यस्य:
Kriya (क्रिया—पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootवि + न्यस् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) ‘having placed/arranged’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अङ्गेषुon the limbs
अङ्गेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, अवधानार्थक-निपात (particle/emphasis)
अङ्गुष्ठ-आदि-तल-अवधिup to the palm beginning with the thumb
अङ्गुष्ठ-आदि-तल-अवधि:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअङ्गुष्ठ + आदि + तल + अवधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास, अव्यय (adverbial) ‘up to…’
हृदय-आदौbeginning with the heart (etc.)
हृदय-आदौ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootहृदय + आदि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास, अव्यय (adverb) ‘beginning with…’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
विन्यस्यhaving placed
विन्यस्य:
Kriya (क्रिया—पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootवि + न्यस् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) ‘having placed’
कुङ्कुमम्saffron/vermillion
कुङ्कुमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुङ्कुम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
न्यासम्nyāsa (ritual placement)
न्यासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootन्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आचरेत्should perform
आचरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन