Shloka 112
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
महालक्ष्मीश्च विज्ञेया मातरो वै क्रमाद् बुधैः / मुद्रादेवीर्न्यसेदष्टावेष्वेव द्वे च ते पुनः
Transliteration
mahālakṣmīśca vijñeyā mātaro vai kramād budhaiḥ / mudrādevīrnyasedaṣṭāveṣveva dve ca te punaḥ
Translation
ومها لاكشمي تُعرَف أيضًا كأمٍّ إلهية بحسب الترتيب الذي بيّنه الحكماء؛ فلتُثبَّت ثماني إلهات المودرا، ثم تُضاف اثنتان منهما مرةً أخرى.
Word by Word
महा-लक्ष्मीःMahālakṣmī
महा-लक्ष्मीः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (महती लक्ष्मीः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
विज्ञेयाshould be known
विज्ञेया:
Vidhi (विधि/Predicative)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु) + वि + तव्यत् (कृत्)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (to be known/should be recognized)
मातरःthe mothers (Mātṛkās)
मातरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/अनुनासिक-निपात (particle ‘indeed’)
क्रमात्in sequence
क्रमात्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत्; पञ्चमी-एकवचन-रूपेण क्रियाविशेषणम् (ablative used adverbially: ‘in order/ क्रमशः’)
बुधैःby the wise (people)
बुधैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
मुद्रा-देवीःthe Mudrā-goddesses
मुद्रा-देवीः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमुद्रा (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (मुद्राणां देव्यः / मुद्रारूपा देव्यः)
न्यसेत्should place (assign)
न्यसेत्:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Root√अस्/न्यस्? (धातु) — √न्यस् (धातु, ‘to place’)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष?; वस्तुतः विधिलिङ्/लोट् 3rd sg परस्मैपद: ‘न्यसेत्’ (should place/let one place)
अष्टौeight
अष्टौ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअष्टन् (प्रातिपदिक)
Form(संख्यावाचक) प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; अत्र कर्म-सम्बन्धे (eight)
एषुin/among these
एषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; सर्वनाम
एवonly/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
द्वेtwo
द्वे:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
तेthey/those
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
पुनःagain; further
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति-बोधक (adverb ‘again/further’)