Shloka 42
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
गोब्राह्मणावधं कृत्वा न तत्पापं समाश्रयेत् / ब्रह्मादिस्तंब पर्यतं यस्य मे गुरुसंततिः
Transliteration
gobrāhmaṇāvadhaṃ kṛtvā na tatpāpaṃ samāśrayet / brahmādistaṃba paryataṃ yasya me gurusaṃtatiḥ
Translation
ولو ارتكب قتلَ البقرةِ والبراهمةِ، فإن ذلك الإثم لا يلتصق بمن له عندي سِلْسِلةُ الغورو، الممتدة من براهما إلى أدنى عودِ عشبٍ.
Word by Word
गो-ब्राह्मण-अवधम्the killing of cows and Brahmins
गो-ब्राह्मण-अवधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + अवध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गवां च ब्राह्मणानां च अवधः)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having done’
नnot
न:
Pratishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
तत्-पापम्that sin
तत्-पापम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘तत् एव पापम्’ = that sin)
समाश्रयेत्should resort to / incur
समाश्रयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्म-आदि-स्तम्ब-पर्यन्तम्extending from Brahmā to a blade of grass
ब्रह्म-आदि-स्तम्ब-पर्यन्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + स्तम्ब (प्रातिपदिक) + पर्यन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (आदि-तत्पुरुष + पर्यन्त-तत्पुरुष), ‘from Brahmā up to a clump of grass’ (extent)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; enclitic form
गुरु-संततिःthe guru-lineage
गुरु-संततिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक) + संतति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘गुरोः संततिः’ = lineage of the guru)