Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue

शुभे दृष्टे सति स्वप्ने पुण्यं योज्यं तदोत्तमम् / दुःस्वप्ने तु जपं कुर्यादष्टोत्तरसहस्रकम्

śubhe dṛṣṭe sati svapne puṇyaṃ yojyaṃ tadottamam / duḥsvapne tu japaṃ kuryādaṣṭottarasahasrakam

إذا رُئي في المنام ما هو مُبشِّر وميمون، فليُضمَّ إليه عملُ البرّ، فذلك هو الأسمى. أمّا إن كان المنام سيّئًا فليؤدِّ الجَپا (الترديد) ألفًا وثماني مرات.

śubhein an auspicious (state)
śubhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; adjective qualifying 'svapne'
dṛṣṭewhen seen
dṛṣṭe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootdṛś (धातु) → dṛṣṭa (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; past passive participle used adjectivally; qualifying 'svapne'
satiwhen (it) is/being
sati:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootas (धातु) → sat (कृदन्त, शतृ-प्रत्यय)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; present participle; locative absolute with 'svapne'
svapnein a dream
svapne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsvapna (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
puṇyammerit; auspicious act
puṇyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
yojyamto be performed/undertaken
yojyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootyuj (धातु) → yojya (कृदन्त, यत्-प्रत्यय; gerundive)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; agrees with 'puṇyam'
tadthat
tad:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; pronominal determiner with 'uttamam'
uttamamexcellent; best
uttamam:
Pradhāna-viśeṣaṇa / Predicate (विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; predicate adjective (implied 'bhavati')
duḥsvapnein a bad dream
duḥsvapne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootduḥ + svapna (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; compound meaning 'bad dream'
tubut; however
tu:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrastive
japamrecitation; japa
japam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjapa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
kuryātshould do
kuryāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormVidhi-liṅ (विधिलिङ्, optative), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada
aṣṭottara-sahasrakam(a count of) one thousand and eight
aṣṭottara-sahasrakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaṣṭa (प्रातिपदिक) + uttara (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक) + -ka (प्रत्यय)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; numeral-determinative: 'aṣṭottara-sahasra' = 1008; 'sahasrakam' as count/measure