Shloka 25
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
जन्मान्तर सुकृतत्वं स्यान्न्यस्ते शिरसि पादुके / गुरुणा कमलासनमुरशासनपुरशासनसेवया लब्धे
Transliteration
janmāntara sukṛtatvaṃ syānnyaste śirasi pāduke / guruṇā kamalāsanamuraśāsanapuraśāsanasevayā labdhe
Translation
إذا وُضِعَتْ پادوكَا الغورو (نعلاه المقدّسان) على الرأس، فذلك ثمرةُ صالحِ الأعمالِ في حيواتٍ سابقة. وقد نال الغورو هذا الفضلَ بخدمةِ العبادةِ لبراهما الجالسِ على اللوتس، ولفِشنو سيّدِ المدنِ والقصور.
Word by Word
जन्म-अन्तर(in) another birth
जन्म-अन्तर:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे (genitive relation) एकवचन/अव्ययीभाववत् प्रयोग; तत्पुरुष: ‘other birth’ (context: in another birth)
सुकृतत्वम्merit/virtuousness
सुकृतत्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसु-कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + त्व (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (abstract noun)
स्यात्would be / may be
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
न्यस्तेwhen (they are) placed
न्यस्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि- अस्/न्यस् (धातु; √अस् with नि- in sense ‘to place’, or denominative √न्यस्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) नपुंसक/द्विवचन-रूपसदृश; सन्दर्भे ‘न्यस्ते (सति)’ = ‘when placed’; locative absolute implied
शिरसिon the head
शिरसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
पादुकेO (pair of) sandals
पादुके:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपादुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन/द्वितीया, द्विवचन; यहाँ सम्बोधन (vocative dual) सम्भाव्य: ‘O pair of sandals’
गुरुणाby the guru
गुरुणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
कमल-आसन-मुर-शासन-पुर-शासन-सेवयाby service to Brahmā, Viṣṇu, and Śiva
कमल-आसन-मुर-शासन-पुर-शासन-सेवया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकमल (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक) + मुर (प्रातिपदिक) + शासन (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक) + शासन (प्रातिपदिक) + सेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘कमलासनस्य (ब्रह्मणः) मुरशासनस्य (विष्णोः) पुरशासनस्य (शिवस्य) सेवा’
लब्धेwhen obtained
लब्धे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute): ‘when obtained’