Shloka 50

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

Devanagari script

तदा पञ्चमुखो ब्रह्मा सितो नारायणस्तयोः / उभयोरपि संवादस्त्वहं ब्रह्मेत्यजायत

Transliteration

tadā pañcamukho brahmā sito nārāyaṇastayoḥ / ubhayorapi saṃvādastvahaṃ brahmetyajāyata

Translation

حينئذٍ وقف براهما ذو الوجوه الخمسة، ونارايانا ذو النور الأبيض، متقابلين؛ وفي حوارهما نشأت الكلمة: «أنا براهما».

Word by Word

• tadā: then
• tadā: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tadā (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• pañca-mukhaḥ: five-faced
• pañca-mukhaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: pañca (संख्या-प्रातिपदिक) + mukha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (adjective)

• brahmā: Brahmā
• brahmā: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: brahman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• sitaḥ: white (in complexion)
• sitaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: sita (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• nārāyaṇaḥ: Nārāyaṇa (Viṣṇu)
• nārāyaṇaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nārāyaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• tayoḥ: of the two (of them)
• tayoḥ: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन

• ubhayayoḥ: of both
• ubhayayoḥ: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: ubhaya (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन; ‘both’ (dual)

• api: also/even
• api: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: निपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव

• saṃvādaḥ: conversation/dispute
• saṃvādaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: saṃvāda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• tu: but/indeed
• tu: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: निपात (adversative particle)

• aham: I
• aham: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• brahmā: Brahmā
• brahmā: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: brahman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय (predicate nominative)

• iti: thus
• iti: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative particle)

• ajāyata: arose/occurred
• ajāyata: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: jan (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद