Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

हयग्रीव उवाच अत्र स्थितापि सर्वेषां हृदयस्था घटोद्भव / तत्तत्कर्मानुरूपं सा प्रदत्ते देहिनां फलम्

hayagrīva uvāca atra sthitāpi sarveṣāṃ hṛdayasthā ghaṭodbhava / tattatkarmānurūpaṃ sā pradatte dehināṃ phalam

قال هياغريفا: يا غَطودبهافا (أغاستيا)، وإن كانت مقيمةً هنا فهي ساكنةٌ في قلوب الجميع. ووفقًا لأعمال كلٍّ منهم تمنح ذوي الأجساد ثمراتِهم.

hayagrīvaḥHayagrīva
hayagrīvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothayagrīva (हयग्रीव) (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1), Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person, Singular, Parasmaipada
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
FormAdverb of place (देशवाचक-अव्यय)
sthitāsituated
sthitā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√sthā (स्था धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-कृदन्त); Feminine, Nominative, Singular; qualifies 'sā'
apieven, also
api:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात) meaning 'even/also'
sarveṣāmof all
sarveṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsarva (सर्व) (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6), Plural
hṛdaya-sthāabiding in (their) hearts
hṛdaya-sthā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roothṛdaya (हृदय) + sthā (स्था, √sthā-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular; 'dwelling in the heart'
ghaṭa-udbhavaO Pot-born (Agastya)
ghaṭa-udbhava:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootghaṭa (घट) + udbhava (उद्भव) (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative (8), Singular; epithet of Agastya ('born from a pot')
tat-tat-karma-anurūpamaccording to each one’s actions
tat-tat-karma-anurūpam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Roottat (तत्) + tat (तत्) + karma (कर्म) + anurūpa (अनुरूप) (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2), Singular; adverbial accusative qualifying distribution; 'according to each deed'
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular
pradattebestows, grants
pradatte:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√dā (दा धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person, Singular, Ātmanepada (आत्मनेपद)
dehināmof embodied beings
dehinām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdehin (देहिन्) (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6), Plural
phalamfruit, result
phalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootphala (फल) (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2), Singular