Previous Verse
Next Verse

Shloka 96

Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context

सैव जानाति तत्सर्वं तत्रत्यमखिलं गुणम् / मनसो ऽपि हि दूरे तत्सौभाग्यं केनवर्ण्यते

saiva jānāti tatsarvaṃ tatratyamakhilaṃ guṇam / manaso 'pi hi dūre tatsaubhāgyaṃ kenavarṇyate

هي وحدها تعلم ذلك كلَّه، وجميعَ الفضائل الكاملة القائمة هناك؛ بل إنّ الذهن نفسه بعيدٌ عنه—فمَن ذا يقدر أن يصف ذلك السعد المقدّس؟

साshe
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
जानातिknows
जानाति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier)
सर्वम्all/entire
सर्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
तत्रत्यम्present there/pertaining to that place
तत्रत्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootतत्रत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
अखिलम्whole, without remainder
अखिलम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
गुणम्quality/attribute
गुणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
मनसःof the mind
मनसः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed/for)
दूरेfar away
दूरे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative circumstance)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (adverbial use of locative): सप्तमी-एकवचन-रूपेण अव्ययवत्; ‘far away’
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)
सौभाग्यम्(that) good fortune/auspiciousness
सौभाग्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसौभाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास: तत्+सौभाग्य (that good fortune)
केनby whom/with what
केन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)
वर्ण्यतेis described
वर्ण्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)