Shloka 28
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
तत्रत्यं सलिलं मद्यं पायम्पायं तटस्थिताः / विहरन्ति मदोन्मत्ताः शक्तयो मदपाटलाः
Transliteration
tatratyaṃ salilaṃ madyaṃ pāyampāyaṃ taṭasthitāḥ / viharanti madonmattāḥ śaktayo madapāṭalāḥ
Translation
وماءُ ذلك الموضع خمرٌ؛ فالواقفون على الشاطئ يشربون ثم يعاودون الشرب. وتلهو الشاكتيات (Śakti) وقد احمرّت وجوههنّ من السُّكر، مدهوشاتٍ بنشوة الشراب، في مرحٍ وطرب.
Word by Word
तत्रत्यम्located there
तत्रत्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतत्र + त्य (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (सलिलस्य)
सलिलम्water
सलिलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म/विषय (what is drunk)
मद्यम्liquor
मद्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अपादान/विषय-निर्देश (apposition to सलिलम्)
पायम्drinking
पायम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपा (धातु) + यत्/ल्युट्-भाव (कृदन्त/नामधातु-रूप)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् पुनरुक्ति; क्रियाविशेषण (gerund-like: 'drinking')
पायम्again and again drinking
पायम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपा (धातु) + यत्/ल्युट्-भाव (कृदन्त/नामधातु-रूप)
Formपुनरुक्ति (reduplication) बलार्थ; क्रियाविशेषण
तटस्थिताःstanding on the bank
तटस्थिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतट + स्थित (स्था धातु, क्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (standing on the bank)
विहरन्तिthey sport/roam
विहरन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविहृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
मदोन्मत्ताःintoxicated, frenzied with drink
मदोन्मत्ताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद + उन्मत्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (शक्तयः)
शक्तयःthe powers/śaktis (female beings)
शक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्तृपद
मदपाटलाःreddened by intoxication
मदपाटलाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद + पाटल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (शक्तयः)