Previous Verse
Next Verse

Shloka 71

Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa

Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra

अथ विद्रुमशालस्यानतरे मारुतयोजने / माणिक्यमण्डपस्थाने परीतः सर्वतोदिशम् / वर्तते विष्णुलोकस्तु ललितासेवनोत्सुकः

atha vidrumaśālasyānatare mārutayojane / māṇikyamaṇḍapasthāne parītaḥ sarvatodiśam / vartate viṣṇulokastu lalitāsevanotsukaḥ

ثمّ، في داخل قاعةِ المرجان، وعلى بُعدِ يوجنةٍ واحدةٍ مع مسيرِ الريح، في موضعِ المَنْدَبا المرصّع بجواهر المانيكيا والمُحاط من كلّ الجهات، يقومُ عالمُ فيشنو، متشوّقًا لخدمةِ لاليتا.

athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now; discourse particle)
vidruma-śālasyaof the coral-hall
vidruma-śālasya:
Apādāna (अपादान/source; with anantare)
TypeNoun
Rootvidruma (प्रातिपदिक) + śālā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive, 6th), एकवचन (Singular)
anantarenear/next to
anantare:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootanantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular); अव्ययीभावार्थे (in the vicinity/after)
māruta-yojaneat a yojana (measure) of wind (i.e., one wind-yojana)
māruta-yojane:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Measure-location)
TypeNoun
Rootmāruta (प्रातिपदिक) + yojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular)
māṇikya-maṇḍapa-sthānein the place of the jeweled pavilion
māṇikya-maṇḍapa-sthāne:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootmāṇikya (प्रातिपदिक) + maṇḍapa (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular)
parītaḥsurrounded/encircled
parītaḥ:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootpari-ita (कृदन्त; √i इ धातु)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular); भूतकृदन्त (past participle)
sarvataḥon all sides
sarvataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsarvatas (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place: from all sides)
diśamdirection
diśam:
Karma (कर्म/object of adverbial sense)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular); अव्ययीभाववत् प्रयोग (direction-wise)
vartateexists/abides
vartate:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√vṛt (वृत् धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद (Ātmanepada)
viṣṇu-lokaḥViṣṇu’s world
viṣṇu-lokaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)
lalitā-sevana-utsukaḥeager to serve Lalitā
lalitā-sevana-utsukaḥ:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootlalitā (प्रातिपदिक) + sevana (प्रातिपदिक) + utsuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)