Shloka 65
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
नानाऋतुसमाविष्टा देव्याः शृङ्गारहेतवः / नानावृक्षमहोत्सेधा वर्तन्ते वरशाखिनः
Transliteration
nānāṛtusamāviṣṭā devyāḥ śṛṅgārahetavaḥ / nānāvṛkṣamahotsedhā vartante varaśākhinaḥ
Translation
يا إلهة، إن تلك الأشجار مشبعة بتعاقب الفصول المتنوعة، وهي سبب الزينة والبهاء؛ أشجارٌ شتّى سامقة الارتفاع، ذات أغصانٍ فاضلة، قائمة في أبهى حال.
Word by Word
नानाvarious
नाना:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक-प्रयोग)
Formविविधतावाचक अव्यय (indeclinable: 'various')
ऋतुseasons
ऋतु:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासपूर्वपद-भाव (in compound)
समाविष्टाःpervaded/filled (with)
समाविष्टाः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'समाविष्ट' = entered/possessed
देव्याःdivine (ones) / goddesses
देव्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Vedic/epic variant form for देव्यः); संबोधन/वर्णनार्थ
शृङ्गारहेतवःcauses of beauty/adornment
शृङ्गारहेतवः:
Karta (कर्ता/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootशृङ्गार + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी/सम्बन्ध: 'of/for adornment')
नानाvarious
नाना:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
Formविविधतावाचक अव्यय
वृक्षof trees
वृक्ष:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासपूर्वपद-भाव (in compound)
महोत्सेधाःof great height
महोत्सेधाः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् + उत्सेध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—कर्मधारय ('great in height')
वर्तन्तेexist/are found
वर्तन्ते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
वरशाखिनः(trees) with excellent branches
वरशाखिनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवर + शाखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—कर्मधारय ('having excellent branches')