Shloka 29
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
कामेश्वरोत्संगसदानिवासे कालात्मिके देवि कृतानुकंपे / कल्पावसानोत्थित कालिरूपे कामप्रदे कल्पलते नमस्ते
Transliteration
kāmeśvarotsaṃgasadānivāse kālātmike devi kṛtānukaṃpe / kalpāvasānotthita kālirūpe kāmaprade kalpalate namaste
Translation
نَسْجُدُ لكِ يا مَنْ تسكنينَ دائمًا في حضنِ كَامِيشْوَرَا؛ يا دِيفِي، يا حقيقةَ كَالَا، يا مَنْ شَمِلَتْها الرَّحْمَة؛ وعندَ انقضاءِ الكَلْبَةِ تنهضينَ في صورةِ كَالِي؛ يا كَلْبَلَتَا، يا مانحةَ الكَامَا، لكِ نَمَاسْتِه.
Word by Word
कामेश्वर-उत्सङ्ग-सदा-निवासेO one who ever dwells on Kāmeśvara’s lap
कामेश्वर-उत्सङ्ग-सदा-निवासे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकामेश्वर (प्रातिपदिक) + उत्सङ्ग (प्रातिपदिक) + सदा (अव्यय) + निवास (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन, एकवचन; स्त्रीलिङ्ग; समासः—तत्पुरुषः: ‘कामेश्वरस्य उत्सङ्गः’ (षष्ठी) तत्र ‘सदा’ (अव्यय) ‘निवासः/निवासा’
काल-आत्मिकेO one whose essence is Time
काल-आत्मिके:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः: ‘कालः आत्मा यस्याः’
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ई-कारान्त
कृत-अनुकम्पेO compassionate one (who has shown mercy)
कृत-अनुकम्पे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; √कृ) + अनुकम्पा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः/कर्मधारयभावः: ‘कृता अनुकम्पा’ यस्याः (one who has shown compassion)
कल्प-अवसान-उत्थितarisen at the end of an aeon
कल्प-अवसान-उत्थित:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + अवसान (प्रातिपदिक) + उत्थित (कृदन्त; √स्था/√उत्था)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विशेषण; एकवचन; समासः—तत्पुरुषः: ‘कल्पस्य अवसानम्’ (षष्ठी) तस्मात् ‘उत्थितः/उत्थिता’ (ablative sense)
काली-रूपेO one in the form of Kālī
काली-रूपे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकाली (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन, एकवचन; स्त्रीलिङ्ग; समासः—तत्पुरुषः: ‘काली-रूपा’ (having the form of Kālī)
काम-प्रदेO giver of desires
काम-प्रदे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक; from √दा with pra-)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः: ‘कामान् प्रददाति’ इति (giver of desires)
कल्प-लतेO wish-fulfilling creeper
कल्प-लते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + लता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः: ‘कल्पवृक्षस्य लता’/‘कल्पदायिनी लता’ (wish-fulfilling creeper)
नमःsalutation
नमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन