Shloka 8
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
पुनः पुनः प्रविलपन्कुटिलाक्षेण भूरिशः / आश्वास्यामानः शोकेन युक्तः कोपमवाप सः
Transliteration
punaḥ punaḥ pravilapankuṭilākṣeṇa bhūriśaḥ / āśvāsyāmānaḥ śokena yuktaḥ kopamavāpa saḥ
Translation
ظلّ ينوح مرارًا وتكرارًا بعينٍ ملتويةٍ قاسية؛ ومع أنه كان يُسَلّى، إلا أن الحزن الملازم له أوقعه في الغضب.
Word by Word
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय (adverb)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय (adverb)
प्रविलपन्lamenting
प्रविलपन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि+लप् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle) ‘विलपन्’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्गः—प्र, वि
कुटिलाक्षेणwith (his) crooked eye / with a sidelong glance
कुटिलाक्षेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकुटिल+अक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कुटिलम् अक्षि यस्य/कुटिलाक्ष (कर्मधारय)
भूरिशःprofusely, many times
भूरिशः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरिशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formप्रकार/प्रमाणवाचक-अव्यय (adverb: ‘abundantly, repeatedly’)
आश्वास्यमानःbeing consoled
आश्वास्यमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ+श्वस् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present passive participle) ‘आश्वास्यमान’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शोकेनwith grief
शोकेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
युक्तःjoined with, afflicted by
युक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) ‘युक्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कोपम्anger
कोपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अवापattained, came to
अवाप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव+आप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः—अव
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन