Shloka 56
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
ततः श्रीललितादेव्या भण्डस्याथाभवद्रणः / अस्त्रप्रत्यस्त्रसंक्षोभैस्तुमुलीकृतदिक्तटः
Transliteration
tataḥ śrīlalitādevyā bhaṇḍasyāthābhavadraṇaḥ / astrapratyastrasaṃkṣobhaistumulīkṛtadiktaṭaḥ
Translation
ثم اندلع القتال بين السيدة الجليلة شري لاليتا ديفي وبَهنْدَ؛ فاضطربت أطراف الجهات كلّها من هياج السلاح والسلاح المضادّ.
Word by Word
ततःthen
ततः:
क्रम (Sequence/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरं (adverb of sequence)
श्री-ललिता-देव्याःof Goddess Śrī Lalitā
श्री-ललिता-देव्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + ललिता (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः कर्मधारयः (श्रीश्च सा ललिता देवी)
भण्डस्यof Bhaṇḍa
भण्डस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अथthen
अथ:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ/अनन्तर (then/now)
अभवत्arose / happened
अभवत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रणःbattle
रणः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अस्त्र-प्रत्यस्त्र-संक्षोभैःby the tumult of weapons and counter-weapons
अस्त्र-प्रत्यस्त्र-संक्षोभैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक) + प्रत्यस्त्र (प्रातिपदिक) + संक्षोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्वः (अस्त्राणि च प्रत्यस्त्राणि च तेषां संक्षोभाः)
तुमुली-कृत-दिक्-तटःwhose horizons were made tumultuous
तुमुली-कृत-दिक्-तटः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुमुली (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → कृत (कृदन्त) + दिक् (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) 'कृत'; बहुव्रीहिः—यस्य दिक्तटं तुमुलीकृतम् सः