Shloka 24
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
केचिद्भूमेरपर्याप्ताः प्रचेलुर्व्योमवर्त्मना / केषाञ्चित्स्कन्धमारूढाः केचिच्चेलुर्महारथाः
Transliteration
kecidbhūmeraparyāptāḥ pracelurvyomavartmanā / keṣāñcitskandhamārūḍhāḥ keciccelurmahārathāḥ
Translation
ومنهم من لم يجد متّسعًا على الأرض فسار في مسالك السماء؛ ومنهم من اعتلى الأكتاف؛ ومنهم من اندفعوا كمحاربي العربات العظام (مَهارَثا).
Word by Word
केचित्some (people)
केचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक-चिद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
भूमेःof the earth
भूमेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; Genitive
अपर्याप्ताःnot finding enough (space) / not sufficient
अपर्याप्ताः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-पर्याप्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying)
प्रचेलुःmoved about / roamed
प्रचेलुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-चल् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
व्योम-वर्त्मनाby the path of the sky
व्योम-वर्त्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootव्योम (प्रातिपदिक) + वर्त्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental)
केषाञ्चित्of some (others)
केषाञ्चित्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootक-चिद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th), बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम
स्कन्धम्shoulder
स्कन्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; object of motion/attachment
आरूढाःhaving mounted
आरूढाः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-रुह् (धातु) → आरूढ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचन; ‘mounted’
केचित्some
केचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक-चिद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम
चेलुःmoved
चेलुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
महा-रथाःgreat chariot-warriors
महा-रथाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचन; ‘great chariot(-warriors)’