Shloka 87
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
अतः परं मत्प्रसादाद्द्वापरे याज्ञिकैर्मखे / सोमपानवदत्यन्तमुपयोज्यो भविष्यसि
Transliteration
ataḥ paraṃ matprasādāddvāpare yājñikairmakhe / somapānavadatyantamupayojyo bhaviṣyasi
Translation
ومن الآن فصاعدًا، بفضلي، في عصر الدْوَابَرَة، في المَخَة التي يقيمها كهنةُ اليَجْنَة، ستُستعمل استعمالًا عظيمًا، كما يُستعمل شرابُ السُّوما للشرب.
Word by Word
अतःtherefore
अतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतौ/अनन्तरार्थे अव्यय (therefore/thereafter)
परम्afterwards
परम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (adverbial accusative) — ‘further/afterwards’
मत्-प्रसादात्from my favor/grace
मत्-प्रसादात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-प्रत्यय; प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘mama prasādaḥ’
द्वापरेin the Dvāpara (age)
द्वापरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; युगविशेषे
याज्ञिकैःby sacrificers/priests
याज्ञिकैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयाज्ञिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
मखेin the sacrifice
मखे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सोम-पान-वत्like soma-drinking
सोम-पान-वत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसोम (प्रातिपदिक) + पान (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formउपमानवाचक अव्यय (indeclinable in -वत्) — ‘like soma-drinking’
अत्यन्तम्exceedingly
अत्यन्तम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्तम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
उपयोज्यःfit to be used
उपयोज्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउप-युज् (धातु)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘to be employed/used’
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद