Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

पुनर्गत्वा दण्डनाथां प्रणम्य स सुरांबुधिः / स्निग्धगंभीरघोषेण वाक्यं चेदमुवाच ताम्

punargatvā daṇḍanāthāṃ praṇamya sa surāṃbudhiḥ / snigdhagaṃbhīraghoṣeṇa vākyaṃ cedamuvāca tām

ثم عاد بحر السُّرا، فانحنى ساجدًا أمام دَنْدَناثا، وبصوتٍ لطيفٍ عميق قال لها هذه الكلمات.

punaragain
punar:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb
gatvāhaving gone
gatvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√gam (गम् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त अव्यय): ‘having gone’
daṇḍa-nāthāmDaṇḍanāthā (mistress of punishment)
daṇḍa-nāthām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaṇḍa (प्रातिपदिक) + nāthā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन); tatpuruṣa: daṇḍasya nāthā ‘lady of punishment/justice’
praṇamyahaving bowed to
praṇamya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpra√nam (नम् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्): ‘having bowed’
saḥhe
saḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); pronoun
surā-ambudhiḥthe ocean of surā (liquor)
surā-ambudhiḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootsurā (प्रातिपदिक) + ambudhi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); tatpuruṣa: surāyāḥ ambudhiḥ ‘ocean of surā/liquor’
snigdha-gaṃbhīra-ghoṣeṇawith a soft and deep voice
snigdha-gaṃbhīra-ghoṣeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsnigdha (प्रातिपदिक) + gaṃbhīra (प्रातिपदिक) + ghoṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana (एकवचन); karmadhāraya: snigdhaś ca gaṃbhīraś ca ghoṣaḥ
vākyamspeech, words
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चय)
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन); pronoun qualifying ‘vākyam’
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormLiṭ (लिट्, Perfect), Parasmaipada (परस्मैपद), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana (एकवचन)
tāmto her
tām:
Sampradāna/Karma (सम्प्रदान/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन); pronoun