Shloka 68
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
कर्मणा तेन सर्वे ऽपि विस्मिता मरुतो ऽभवन् / अथ ताः शक्तयो भूरि पिबन्ति स्म रणान्तरे
Transliteration
karmaṇā tena sarve 'pi vismitā maruto 'bhavan / atha tāḥ śaktayo bhūri pibanti sma raṇāntare
Translation
بذلك الفعل اندهش جميع الماروت. ثم إنَّ رماح الشَّكتي تلك شربت كثيرًا في وسط ساحة القتال.
Word by Word
कर्मणाby the deed/action
कर्मणा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन
तेनby him/with that
तेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also/even’
विस्मिताःastonished
विस्मिताः:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्मि/विस्मि + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक विशेषण (past participle)
मरुतःthe Maruts (storm-gods)
मरुतः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अभवन्became/were
अभवन्:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अथthen
अथ:
सम्बन्ध/अव्यय (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक (then/thereupon)
ताःthose (f.)
ताः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
शक्तयःpowers/energies
शक्तयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भूरिmuch, abundantly
भूरि:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; परिमाणवाचक (much/abundantly)
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
स्मindeed/used to (past marker)
स्म:
सम्बन्ध/अव्यय (Particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formअव्यय; भूतार्थे/अनुस्मरणार्थे ‘indeed/used to’ (past narrative particle)
रण-अन्तरेin the midst of battle
रण-अन्तरे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण + अन्तर (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रणस्य अन्तरम्)