Shloka 106
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
विशुक्रं मर्दयामास सो ऽपतच्छूर्णविग्रहः / विषङ्गं च महादैत्यं दण्डनाथा मदोद्धता
Transliteration
viśukraṃ mardayāmāsa so 'patacchūrṇavigrahaḥ / viṣaṅgaṃ ca mahādaityaṃ daṇḍanāthā madoddhatā
Translation
ودَنَّدَناثا، وقد طغتْ عليها نشوةُ البأس، سحقتْ فيشوكرا فسقطَ وجسدُه مُتَحَطِّمٌ مسحوق، وقهرتْ كذلك المهادايتيا فيصَنْغا.
Word by Word
विशुक्रम्Viśukra
विशुक्रम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मर्दयामासcrushed, pounded
मर्दयामास:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमृद्/मर्द् (धातु) [णिच् causative]
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्
सःhe
सः:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अपतत्fell
अपतत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
चूर्ण-विग्रहःwhose body was pulverized
चूर्ण-विग्रहः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचूर्ण (प्रातिपदिक) + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (सः); समासः—बहुव्रीहि (चूर्णः विग्रहः यस्य सः)
विषङ्गम्Viṣaṅga
विषङ्गम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
महा-दैत्यम्the great demon
महा-दैत्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् दैत्यः)
दण्डनाथाDaṇḍanāthā (lady commander)
दण्डनाथा:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (दण्डस्य नाथा)
मद-उद्धताarrogant with pride
मद-उद्धता:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद (प्रातिपदिक) + उद्धत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (दण्डनाथा); समासः—तत्पुरुष (मदेन उद्धता)