Shloka 47
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
सूचीमुखाधिष्ठितो ऽसौ करटः कटुवासितः / मर्दयञ्चञ्चुघातेन शक्तीनां मण्डलं महत्
Transliteration
sūcīmukhādhiṣṭhito 'sau karaṭaḥ kaṭuvāsitaḥ / mardayañcañcughātena śaktīnāṃ maṇḍalaṃ mahat
Translation
ذاك الكَرَطَةُ، قائمٌ على منقارٍ كالإبرة وذو رائحةٍ لاذعة؛ كان يَسحق بضربات منقاره الدائرةَ العظمى لأسلحة الشَّكتي.
Word by Word
सूचीमुखाधिष्ठितःmounted on/positioned upon Sūcīmukha
सूचीमुखाधिष्ठितः:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वयः)
TypeAdjective
Rootसूचीमुख + अधिष्ठित (प्रातिपदिक; कृदन्त from अधि+स्था)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), ‘स्थित/आस्थित’ अर्थे (masc. nom. sg.)
असौthis (one)
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/इदम्-प्रत्यय (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
करटःKaraṭa (a warrior/name)
करटः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकरट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
कटुवासितःmade pungent/strongly scented
कटुवासितः:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वयः)
TypeAdjective
Rootकटु + वासित (प्रातिपदिक; कृदन्त from वास्/वासय्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (PPP)
मर्दयन्crushing/pressing
मर्दयन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमृद्/मर्द् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन (masc. nom. sg.)
चञ्चुघातेनby a blow of the beak
चञ्चुघातेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootचञ्चु + घात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (instr. sg.)
शक्तीनाम्of the spears/powers
शक्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (gen. pl.)
मण्डलम्circle/array
मण्डलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (neut. acc. sg.)
महत्great/huge
महत्:
Karma-anvaya (कर्म-अन्वयः)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (neut. acc. sg., qualifying ‘maṇḍalam’)