Shloka 6
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
ऋषय ऊचुः महर्ल्लोकेति यत्प्रोक्तं मातरिश्वंस्त्वया विभोः
Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ maharlloketi yatproktaṃ mātariśvaṃstvayā vibhoḥ
Translation
قال الرِّشيون: «يا فيبهو ماتريشوان، ما معنى ما سميته ‘مَهَرلوكا’؟»
Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
महर्लोकेin Maharloka
महर्लोके:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमहः + लोक (प्रातिपदिक; components)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in Maharloka’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण-चिह्न (quotative particle)
यत्which (that)
यत्:
Karma (कर्म/Object of ‘said’)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
प्रोक्तम्spoken, stated
प्रोक्तम्:
Karma (कर्म/Predicated of ‘yat’)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘spoken’
मातरिश्वन्O Mātariśvan (Vāyu)
मातरिश्वन्:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootमातरिश्वन् (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8th/Vocative), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण/Agent-instrument in passive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, तृतीया, एकवचन
विभोःO mighty one
विभोः:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/संबोधन-रूपसदृश (Genitive/Vocative-form), एकवचन; संबोधनार्थे (O mighty one)