Previous Verse

Shloka 200

Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga

Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes

यः सहस्रतमो भागः स्थावराणां भवेदिह / पार्थिवाः कृमयस्तावत्संसेकाद्येषु संभवः

yaḥ sahasratamo bhāgaḥ sthāvarāṇāṃ bhavediha / pārthivāḥ kṛmayastāvatsaṃsekādyeṣu saṃbhavaḥ

هنا يكون الجزء الألفي من ذوات الثبات (النبات) هو مقدار الديدان الأرضية؛ ونشأتها تكون من الرطوبة والرشّ ونحو ذلك.

yaḥwhich (that)
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormRelative pronoun (यद्-शब्द), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
sahasratamaḥthe thousandth (smallest)
sahasratamaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsahasratama (प्रातिपदिक; sahasra + tama)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); superlative/ordinal sense (तमप्)
bhāgaḥportion / part
bhāgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
sthāvarāṇāmof immobile beings (plants etc.)
sthāvarāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsthāvara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
bhavetwould be / may be
bhavet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
ihahere
iha:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
FormAdverb (देश-अव्यय)
pārthivāḥearthly / terrestrial
pārthivāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
kṛmayaḥworms
kṛmayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṛmi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
tāvatso many / to that extent
tāvat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
FormQuantifier/adverb (परिमाण-अव्यय)
saṃseka-ādyeṣuin (things) beginning with moisture/sprinkling etc.
saṃseka-ādyeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃseka + ādi (प्रातिपदिक)
FormCompound: saṃseka-ādya (तत्पुरुष; ‘sprinkling etc.’); Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Plural (बहुवचन)
saṃbhavaḥorigin / production
saṃbhavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃbhava (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)