Shloka 137
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
वर्णाश्रमेभ्य इष्टा तु लोके ऽस्मिन्संप्रवर्त्तते / सर्वासां देवयोनीनां स्थितिहेतुः स वै स्मृतः
Transliteration
varṇāśramebhya iṣṭā tu loke 'sminsaṃpravarttate / sarvāsāṃ devayonīnāṃ sthitihetuḥ sa vai smṛtaḥ
Translation
في هذا العالم تسير قرابينُ الإشْتي وطقوسُ الياجْنا بحسب الفَرْنَة والآشرَم؛ وذلك هو المذكور سببًا لثبات جميع الأصول الإلهية.
Word by Word
वर्णाश्रमेभ्यःfrom the varṇas and āśramas
वर्णाश्रमेभ्यः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), बहुवचन; द्वन्द्व-समासः (वर्णाश्रमयोः)
इष्टाworship/sacrifice
इष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइष् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (इष्टा) ‘worship/sacrifice (that which is offered)’
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (but/indeed)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
संप्रवर्ततेproceeds, is carried on
संप्रवर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
सर्वासाम्of all
सर्वासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; विशेषणम्
देव-योनीनाम्of the divine species/origins
देव-योनीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + योनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां योनयः)
स्थिति-हेतुःthe cause of stability
स्थिति-हेतुः:
Karta-samanadhikarana (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थिति (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्थितेः हेतुḥ)
सःthat (it/he)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (emphatic/assurance)
स्मृतःis said/remembered as
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/वाक्य-प्रवृत्ति)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle): ‘is remembered/called’