Shloka 8
Daṇḍanātha-Śyāmalā Senāyātrā (The Marshal Śyāmalā’s Military Procession) / दण्डनाथश्यामला सेनायात्रा
Devanagari script
ब्रह्मेशविष्णुवृषमुख्यसुरोत्तमानां वक्त्राणिवर्षितनुतीनि कटाक्षयन्ती / उद्दीप्तपुष्पशरपञ्चकतः समुत्थैज्योतिर्मयं त्रिभुवनं सहसा दधाना
Transliteration
brahmeśaviṣṇuvṛṣamukhyasurottamānāṃ vaktrāṇivarṣitanutīni kaṭākṣayantī / uddīptapuṣpaśarapañcakataḥ samutthaijyotirmayaṃ tribhuvanaṃ sahasā dadhānā
Translation
كانت تُلقي نظرةً جانبية إلى الترانيم التي تهطل من أفواه براهما وإيشا وفيشنو ومن صفوة السور كـ«فِرِشَمُخْيَة»؛ وبالضياء المنبعث من حزمة سهام الزهور الخمسة المتقدة كانت تُلبِس العوالم الثلاثة نوراً دفعةً واحدة.
Word by Word
ब्रह्म-ईश-विष्णु-वृष-मुख्य-सुर-उत्तमानाम्of Brahmā, Īśa, Viṣṇu, Vṛṣa and the chief excellent gods
ब्रह्म-ईश-विष्णु-वृष-मुख्य-सुर-उत्तमानाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठī)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक) + विष्णु (प्रातिपदिक) + वृष (प्रातिपदिक) + मुख्य (प्रातिपदिक) + सुर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; ‘of the best of gods—Brahmā, Īśa (Śiva), Viṣṇu, Vṛṣa (Indra/bull-bannered), and the chief deities’
वक्त्राणिfaces/mouths
वक्त्राणि:
अधिकरण/आश्रय (locus; with next participle)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
वर्षित-नुतीनिshowered praises
वर्षित-नुतीनि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Root√वृष् (धातु) > वर्षित (कृदन्त) + नुति (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘praises that have been showered/uttered’
कटाक्षयन्तीglancing sidelong
कटाक्षयन्ती:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Root√कटाक्ष् (धातु/नामधातु) > कटाक्षयन्त् (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वर्तमानकाले शतृ (present active participle): ‘casting a sidelong glance’
उद्दीप्त-पुष्प-शर-पञ्चकतःfrom the blazing set of five flower-arrows
उद्दीप्त-पुष्प-शर-पञ्चकतः:
अपादान (Ablative source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootउद्दीप्त (कृदन्त) + पुष्प (प्रातिपदिक) + शर (प्रातिपदिक) + पञ्चक (प्रातिपदिक) + तः (अव्यय-प्रत्यय)
Formपञ्चमी-तसिल् (ablatival adverb): ‘from the blazing set of five flower-arrows’
समुत्थैःwith what arose
समुत्थैः:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-√स्था (धातु) > समुत्थ (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; ‘by/with those arisen’ (agreeing with implied ‘rays/energies’)
ज्योतिः-मयम्made of light
ज्योतिः-मयम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘consisting of light’
त्रि-भुवनम्the three worlds
त्रि-भुवनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + भुवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; द्विगु: ‘the three worlds’
सहसाsuddenly
सहसा:
अधिकरण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formरीत्यर्थक/कालवाचक अव्यय (adverb): ‘suddenly, at once’
दधानाbearing, holding
दधाना:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Root√धा (धातु) > दधान (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वर्तमानकाले शानच् (present middle participle): ‘bearing/holding’