Shloka 6
Daṇḍanātha-Śyāmalā Senāyātrā (The Marshal Śyāmalā’s Military Procession) / दण्डनाथश्यामला सेनायात्रा
Devanagari script
वाचामगोचरमगोचरमेव बुद्धेरीदृक्तया न कलनीयमनन्यतुल्यम्
Transliteration
vācāmagocaramagocarameva buddherīdṛktayā na kalanīyamananyatulyam
Translation
ذلك خارج عن نطاق القول، وخارج عن نطاق العقل أيضاً؛ وبهذه العظمة لا يُقاس ولا يُقدَّر—إنه لا نظير له.
Word by Word
वाचाम्of speech/words
वाचाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
अगोचरम्beyond reach
अगोचरम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअगोचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘not within range’
अगोचरम्utterly beyond reach
अगोचरम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअगोचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति-बल (emphatic repetition)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
बुद्धेःof intellect
बुद्धेः:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
ईदृक्तयाby being such
ईदृक्तया:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootईदृश् (प्रातिपदिक) > ईदृक्तया (भाव)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; भाववाचक; ‘by suchness/being such’
नnot
न:
सम्बन्ध (negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
कलनीयम्to be measured/estimated
कलनीयम्:
कर्म (Object notion)
TypeAdjective
Root√कल् (धातु) > कलनीय (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधिलिङ्गार्थक/योग्यतावाचक ‘-नीय’ (gerundive/future passive participle): ‘to be reckoned/estimated’
अनन्य-तुल्यम्incomparable
अनन्य-तुल्यम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअनन्य (प्रातिपदिक) + तुल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘equal to none; incomparable’