Shloka 55
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
यः प्रातरुत्थितो विद्वान्भक्तिश्रद्धासमन्वितः / जपेद्धनसमृद्धः स्यात्सुधासंमितवाग्भवेत्
Transliteration
yaḥ prātarutthito vidvānbhaktiśraddhāsamanvitaḥ / japeddhanasamṛddhaḥ syātsudhāsaṃmitavāgbhavet
Translation
من نهض صباحًا وهو عالمٌ مقرونٌ بالبهكتي والشرَدها، ثم داوم على الجَپا، نال وفرة المال وصارت كلماته كالرحيق العذب.
Word by Word
yaḥwho (he who)
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यः (relative pronoun)
prātaḥin the morning
prātaḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprātaḥ (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
utthitaḥrisen, having gotten up
utthitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootut-√sthā (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे विशेषण
vidvāna learned man
vidvān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Root√vid (धातु) + vasu (कृत्) / vidvat (प्रातिपदिक)
Formविद्वस्/विद्वत्-शब्दः (present participial stem); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
bhakti-śraddhā-samanvitaḥendowed with devotion and faith
bhakti-śraddhā-samanvitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhakti (प्रातिपदिक) + śraddhā (प्रातिपदिक) + samanvita (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भक्त्या श्रद्धया च समन्वितः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
japetshould recite/mutter
japet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√jap (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
dhana-samṛddhaḥprosperous in wealth
dhana-samṛddhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdhana (प्रातिपदिक) + samṛddha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (धनेन समृद्धः/धनसमृद्धः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; फलवाचक विशेषण
syātwould be
syāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
sudhā-saṃmita-vākwhose speech is measured like nectar
sudhā-saṃmita-vāk:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsudhā (प्रातिपदिक) + saṃmita (प्रातिपदिक) + vāc (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सुधया संमिता वाक् यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीह्यर्थे विशेषण (elliptic)
bhavetwould become
bhavet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद