Shloka 13
Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam
Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City
Devanagari script
स्वयं प्रकाशमद्वन्द्वमुदयादित्यसंनिभम् / विलोक्य चिन्तयामास ब्रह्मा लोकपितामहः
Transliteration
svayaṃ prakāśamadvandvamudayādityasaṃnibham / vilokya cintayāmāsa brahmā lokapitāmahaḥ
Translation
فلما رأى ذلك النورَ المتلألئ بذاته، المتعالي عن كل ثنائية، المشابه لشمسٍ طالعة، غاص براهما، بيتامها العالم، في التفكّر والتأمّل.
Word by Word
स्वयम्by itself
स्वयम्:
सम्बन्ध (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (स्वतन्त्रकर्तृवाचक/independent agent marker)
प्रकाशम्luminous
प्रकाशम्:
कर्म (Karma/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying implied object ‘तत्/एतत्’)
अद्वन्द्वम्non-dual
अद्वन्द्वम्:
कर्म (Karma/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + द्वन्द्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समास/negation — without duality; विशेषणम्
उदय-आदित्य-संनिभम्like the rising sun
उदय-आदित्य-संनिभम्:
कर्म (Karma/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootउदय (प्रातिपदिक) + आदित्य (प्रातिपदिक) + संनिभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः) — उदयकाले आदित्यवत् संनिभम् (like the rising sun); विशेषणम्
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
पूर्वकाल (Absolutive; prior action)
TypeVerb
Rootवि + √लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund), ‘having seen’
चिन्तयामासthought/pondered
चिन्तयामास:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√चिन्त् (धातु)
Formलिट् (परिप्रास/Periphrastic Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोक-पितामहःthe grandsire of the worlds
लोक-पितामहः:
कर्ता (Karta/Subject-apposition)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + पितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः) — लोकानां पितामहः (grandfather of the worlds); ब्रह्मणः विशेषणम्