Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Bhaṇḍāsuraprādurbhāva

Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura

अशक्यप्रतिकार्यो ऽयं तदभ्यर्चनतो विना / काले तु भोगः कर्त्तव्यो दुःखस्य च सुखस्य वा

aśakyapratikāryo 'yaṃ tadabhyarcanato vinā / kāle tu bhogaḥ karttavyo duḥkhasya ca sukhasya vā

من غير عبادة ذلك الإله لا يمكن دفع هذا الأمر. فإذا جاء الأوان، سواء كان ألماً أم سروراً، وجب تذوّق ثمرته.

aśakya-pratikāryaḥone whose remedy is impossible
aśakya-pratikāryaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootaśakya (प्रातिपदिक) + pratikārya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); compound adjective qualifying 'ayam'
ayamthis (one)
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); pronoun
tad-abhyarcanataḥfrom (the act of) worship of that
tad-abhyarcanataḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + abhyarcana (प्रातिपदिक)
FormAblative (पञ्चमी/5), Singular (एकवचन); -taḥ ablative: 'from/through (the act of) worship of that (deity)'
vināwithout
vinā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
FormPreposition/particle (निपात) meaning 'without' governing instrumental/ablative sense
kālein time / at the proper time
kāle:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
tubut / indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormConjunction/particle (निपात) expressing contrast/emphasis
bhogaḥexperience (enjoyment/suffering)
bhogaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhoga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
kartavyaḥmust be done / must be undergone
kartavyaḥ:
Vidhi (विधि)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु) + tavya (कृत्-प्रत्यय)
FormGerundive/obligative (तव्यत्-कृदन्त); Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); agrees with 'bhogaḥ'
duḥkhasyaof sorrow
duḥkhasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootduḥkha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
sukhasyaof happiness
sukhasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsukha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormDisjunctive particle (विकल्पबोधक निपात)