Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Bhaṇḍāsuraprādurbhāva

Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura

यत्र क्रीडति दैत्येन्द्रो निजनारीभिरन्वितः / तत्र सा मृगशावाक्षी मूले चंपकशाखिनः / निवासमकरोद्रम्यं गायन्ती मधुरस्वरम्

yatra krīḍati daityendro nijanārībhiranvitaḥ / tatra sā mṛgaśāvākṣī mūle caṃpakaśākhinaḥ / nivāsamakarodramyaṃ gāyantī madhurasvaram

وحيث كان ملكُ الديتْيَة يلهو مع نسائه، هناك أقامت ذاتُ العينين كعيني خشفٍ عند أصل شجرة التشامباكا، في مسكنٍ بهيج، وهي تُغنّي بصوتٍ عذب.

yatrawhere
yatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormRelative adverb (सम्बन्धबोधक अव्यय)
krīḍatiplays, sports
krīḍati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√krīḍ (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada
daitya-indraḥking of the Daityas
daitya-indraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; tatpuruṣa: ‘lord of the Daityas’
nija-nārībhiḥwith his own women
nija-nārībhiḥ:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootnija (प्रातिपदिक) + nārī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; karmadhāraya: ‘his own women’
anvitaḥaccompanied
anvitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanu+√i (धातु) → anvita (कृदन्त, क्त)
FormPast participle (क्त) used adjectivally; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative, Singular; ‘accompanied (by)’
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
mṛga-śāva-akṣīfawn-eyed woman
mṛga-śāva-akṣī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक) + śāva (प्रातिपदिक) + akṣi (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular; bahuvrīhi: ‘one whose eyes are like a fawn’s’
mūleat the root
mūle:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūla (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चय)
caṃpaka-śākhinaḥof the champaka tree
caṃpaka-śākhinaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootcaṃpaka (प्रातिपदिक) + śākhin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; tatpuruṣa: ‘of the champaka-tree’
nivāsamdwelling, residence
nivāsam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnivāsa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
akarotmade, established
akarot:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person, Singular, Parasmaipada
ramyampleasant, charming
ramyam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; qualifying nivāsam
gāyantīsinging
gāyantī:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√gai (धातु) → gāyat (कृदन्त, शतृ)
FormPresent active participle (शतृ), Feminine, Nominative, Singular; concomitant action
madhura-svarama sweet melody/voice
madhura-svaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmadhura (प्रातिपदिक) + svara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; karmadhāraya: ‘sweet voice/strain’ (मधुरः स्वरः)