Shloka 40
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
इमं वृत्तान्तमाकर्ण्य भवानीपतिख्ययः / नारदं प्रेषयित्वाशु तदुक्तं सततं स्मरन्
Transliteration
imaṃ vṛttāntamākarṇya bhavānīpatikhyayaḥ / nāradaṃ preṣayitvāśu taduktaṃ satataṃ smaran
Translation
فلما سمع بهواني پتي (شيفا) هذا الخبر، أرسل نارَدَ على عجل، وهو يذكر على الدوام ما قيل من كلام.
Word by Word
इमम्this
इमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, द्वितीया, एकवचन; pronoun ‘this’
वृत्तान्तम्account/incident
वृत्तान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-√कर्ण्/√श्रु (धातु; ‘to hear’)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund) with आ-; ‘having heard’
भवानीपति-ख्ययः(Śiva) called ‘Bhavānī’s husband’
भवानीपति-ख्ययः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवानी (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक) + ख्यय (प्रातिपदिक; ‘named/called’)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(he) who is called the husband of Bhavānī’ (i.e., Śiva)
नारदम्Nārada
नारदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रेषयित्वाhaving sent
प्रेषयित्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-√इष्/√प्रेष् (धातु; ‘to send’)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund) causative sense; ‘having dispatched/sent’
आशुquickly
आशु:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
तत्-उक्तम्what was said by him/that statement
तत्-उक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + उक्त (√वच्, क्त)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष (pronoun-determiner); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that which was said’
सततम्constantly
सततम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)
स्मरन्remembering
स्मरन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘remembering’