Shloka 6
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
मनोर्वैवस्वतस्येमं सांप्रतस्य महात्मंनः / विस्तरेणानुपूर्व्या च निसर्गं शृणुत द्विजाः
Transliteration
manorvaivasvatasyemaṃ sāṃpratasya mahātmaṃnaḥ / vistareṇānupūrvyā ca nisargaṃ śṛṇuta dvijāḥ
Translation
يا ذوي الميلادين (الدِّوِجَة)، اصغوا بتفصيل وبترتيب إلى خبر الخلق في عهد مانو فَيْوَسْوَتَ، العظيم النفس في هذا الزمان.
Word by Word
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
वैवस्वतस्यof Vaivasvata
वैवस्वतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; विशेषणम् (son of Vivasvat)
इमम्this
इमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम
सांप्रतस्यof the present
सांप्रतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसांप्रतम्/सांप्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; विशेषणम्
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; समासः महा + आत्मन् (कर्मधारयः)
विस्तरेणin detail
विस्तरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करणम्
अनुपूर्व्याin sequence
अनुपूर्व्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअनुपूर्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
निसर्गम्creation/origin
निसर्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
शृणुतhear/listen
शृणुत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; (सम्बोधनार्थे अपि) समासः द्वि + ज (कर्मधारयः: 'twice-born')