Shloka 51
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
भूत्यामुत्पादितो यस्तु भौत्यो नाम कवेः सुतः / वैवस्वतेंऽतरे जातौ द्वौ मनू तु विवस्वतः
Transliteration
bhūtyāmutpādito yastu bhautyo nāma kaveḥ sutaḥ / vaivasvateṃ'tare jātau dvau manū tu vivasvataḥ
Translation
وأما الذي وُلِد من «بهوتي» فهو ابنُ كَوي، ودُعي «بهاوتيا»؛ وفي منونترِ فيفَسْوَتا وُلد من فيفَسْوان منوانِ اثنان.
Word by Word
भूत्याम्in Bhūti (from Bhūti)
भूत्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अधिकरणे (locative)
उत्पादितःproduced/begotten
उत्पादितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउत्-पद्/उत्-पा-द्? (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) from उत्+पादय् (causative of पद्/पद् ‘to produce’), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धे (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध-अव्ययम् (particle: but/indeed)
भौत्यःBhautya
भौत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभौत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (व्यक्तिनाम)
नामby name
नाम:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-निपातः (naming particle)
कवेःof Kavi
कवेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वैवस्वतेin Vaivasvata (period)
वैवस्वते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (मन्वन्तर-नाम)
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अधिकरणे
जातौwere born (two)
जातौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) ‘जात’, पुंलिङ्गे, प्रथमा-द्विवचनम् (dual nominative)
द्वौtwo
द्वौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; संख्याविशेषणम्
मनूManus
मनू:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्
तुand/indeed
तु:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle)
विवस्वतःof Vivasvat (the Sun)
विवस्वतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्