Shloka 47
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
यो यस्य वपुषा तुल्यो भजतां सततं सुतम् / यस्य यः सदृशश्चापि रूपे वीर्ये च मानतः
Transliteration
yo yasya vapuṣā tulyo bhajatāṃ satataṃ sutam / yasya yaḥ sadṛśaścāpi rūpe vīrye ca mānataḥ
Translation
من كان مماثلًا لآخر في الجسد فليتخذه دائمًا ابنًا؛ ومن كان شبيهه في الصورة والقوة والمقام كذلك.
Word by Word
यःwho (one)
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m./n.), षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम् (Singular)
वपुषाby/with body, in form
वपुषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम् (Singular)
तुल्यःequal, similar
तुल्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
भजताम्may you all choose/accept
भजताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यम-पुरुषः (2nd person), बहुवचनम् (Plural)
सततम्always, constantly
सततम्:
Kala/Prakara (काल/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसततम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकार/कालवाचक-अव्ययम् (adverb: always/constantly)
सुतम्son
सुतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम् (Singular)
यःwho (one)
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
सदृशःsimilar
सदृशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (particle; also/even)
रूपेin appearance
रूपे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)
वीर्येin strength, valor
वीर्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
मानतःin measure/esteem (as regards)
मानतः:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootमान (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय प्रत्यय)
Formअव्ययम्; तद्धितान्त-अव्ययम् (ablatival adverb) — 'मानात्' (in respect of measure/esteem)