Shloka 190
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
अथात्मनि महातेजाः सर्वमादाय सर्वकृत् / ततः स वसते रात्रिं तमस्येकार्णवे जले
Transliteration
athātmani mahātejāḥ sarvamādāya sarvakṛt / tataḥ sa vasate rātriṃ tamasyekārṇave jale
Translation
ثم إن ذا البهاء العظيم، صانع كل شيء، يجمع الكل في ذاته؛ وبعد ذلك يمكث تلك الليلة في مياه «إيكارناف»؛ المحيط الواحد المظلم.
Word by Word
अथthen
अथ:
Discourse/Sequence (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरवाचक-अव्यय (sequence marker)
आत्मनिin himself
आत्मनि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महत् तेजः यस्य)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
Purvakala-Kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having taken’
सर्वकृत्the maker of all
सर्वकृत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (सर्वं करोति इति)
ततःthereafter
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततः-शब्दः अव्यय, क्रम/हेतु/अपादानार्थे; अत्र ‘thereafter’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वसतेdwells/remains
वसते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
रात्रिम्the night (period)
रात्रिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालावधि-रूपेण
तमसिin darkness
तमसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
एकार्णवेin the single ocean
एकार्णवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएक + अर्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारयः (एकः अर्णवः)
जलेin water
जले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन