Shloka 122
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
संप्रप्तेषु महर्लोकं यस्मिंस्ते कल्पवासिनः / अजिताद्या गणा यत्र आयुष्मन्तश्चतुर्दश
Transliteration
saṃprapteṣu maharlokaṃ yasmiṃste kalpavāsinaḥ / ajitādyā gaṇā yatra āyuṣmantaścaturdaśa
Translation
وحين يبلغ أولئك الساكنون في الكَلْپَة مَهَرلوكا، حيث تقيم جماعات «أجيتا» وما شابهها، وهم أربع عشرة فِرقة من الغَنا ذوي الأعمار المديدة.
Word by Word
संप्राप्तेषुwhen (they) have reached
संप्राप्तेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + √प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (having reached/arrived)
महर्लोकम्Maharloka
महर्लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहः (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (महः-लोकः)
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (pronoun)
कल्प-वासिनःdwellers for a kalpa
कल्प-वासिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (कल्पे वासिनः)
अजित-आद्याःbeginning with Ajita
अजित-आद्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजित (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (अजितः आदिः येषाम्)
गणाःgroups, hosts
गणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यत्रwhere
यत्र:
Desha (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: 'where')
आयुष्मन्तःlong-lived, endowed with life
आयुष्मन्तः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयुष्मन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्या-विशेषण (indeclinable-like numeral); समासः—द्वन्द्व/संख्यासमास (four and ten = fourteen)