Shloka 167
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
गांधर्वं शूद्रजातीनां परिचर्ये च तिष्ठताम् / स्थानान्येतानि वर्णानां योग्याचारवतां सताम्
Transliteration
gāṃdharvaṃ śūdrajātīnāṃ paricarye ca tiṣṭhatām / sthānānyetāni varṇānāṃ yogyācāravatāṃ satām
Translation
ومقامُ الشودر الذين يثبتون في الخدمة هو ‘غاندهرفا’. وهذه المقامات لذوي الطبائع الفاضلة من الفَرْنات، أصحاب السلوك اللائق.
Word by Word
गान्धर्वम्Gāndharva (pertaining to Gandharvas)
गान्धर्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगान्धर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc sg); विशेषणम्
शूद्र-जातीनाम्of the Śūdra groups
शूद्र-जातीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन (Gen pl); षष्ठी-तत्पुरुषः (शूद्राणां जातयः)
परिचर्येin service; in attendance
परिचर्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपरिचर्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (Loc sg)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तिष्ठताम्(who) remain; stand
तिष्ठताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + तिष्ठ (वर्तमान-आदेश)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन (3rd pl); परस्मैपद; ‘they stand/remain’
स्थानानिabodes; stations
स्थानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (Nom/Acc pl)
एतानिthese
एतानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (Nom/Acc pl); विशेषणम्
वर्णानाम्of the social classes
वर्णानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन (Gen pl)
योग्य-आचारवताम्of those with proper conduct
योग्य-आचारवताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootयोग्य (प्रातिपदिक) + आचारवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन (Gen pl); कर्मधारयः (योग्यः आचारः येषाम्)
सताम्of the good (people)
सताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन (Gen pl); ‘सज्जन’ इत्यर्थे