Shloka 55
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
अव्याकर्ता क्रूरवाक्या नार्जवो नानसूयकः / न कृते प्रतिकर्त्ता च युगे क्षीणे भविष्यति
Transliteration
avyākartā krūravākyā nārjavo nānasūyakaḥ / na kṛte pratikarttā ca yuge kṣīṇe bhaviṣyati
Translation
عند انحطاط العصر يصير الناس لا يجيبون، قساةَ القول، بلا استقامة، ممتلئين حسدًا؛ ولا يبقى من يردّ الإحسان بالإحسان.
Word by Word
अव्याकर्ताone who does not explain/decide
अव्याकर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-वि-आ-√कृ (धातु)
Formतृच्-प्रत्ययान्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; नञ्-पूर्वक (negated)
क्रूरवाक्याःharsh-spoken
क्रूरवाक्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रूर-वाक्य (प्रातिपदिक; components: क्रूर + वाक्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्मधारय (descriptive)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
आर्जवःstraightforwardness
आर्जवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआर्जव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
अनसूयकःnon-envious
अनसूयकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनसूयक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
कृतेin a good deed
कृते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; locative (in the good/virtuous act)
प्रतिकर्ताone who returns (a favor)/reciprocates
प्रतिकर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रति-√कृ (धातु)
Formतृच्-प्रत्ययान्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
युगेin the age
युगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
क्षीणेwhen (it) is waning/decayed
क्षीणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्षीण (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; locative absolute with युगे
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद