Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara

संक्षोभो जायते ऽत्यथै करिमासाद्य वै युगम् / पूर्णे वर्षसहस्रे वै परमायुस्तदा नृणाम्

saṃkṣobho jāyate 'tyathai karimāsādya vai yugam / pūrṇe varṣasahasre vai paramāyustadā nṛṇām

في ذلك اليوغا ينشأ اضطراب شديد للغاية؛ وحين يحلّ ذلك اليوغا (كاري-كالا) تكون أقصى أعمار الناس تامةً ألفَ سنة.

saṃkṣobhaḥagitation, upheaval
saṃkṣobhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsaṃkṣobha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
jāyatearises, is born
jāyate:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
atyathaexcessively, very much
atyatha:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootatyatha (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
evaindeed, just
eva:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle of emphasis)
kariṃelephant
kariṃ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
āsādyahaving reached, attaining
āsādya:
Kriya-samānādhikaraṇa (अनुबन्ध/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootā√sad (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable participle); ‘having reached/attained’
vaiindeed
vai:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
yugamage, yuga
yugam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
pūrṇewhen complete, in the completion
pūrṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location-time)
TypeAdjective
Rootpūrṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); ‘when/at (being) complete’
varṣa-sahasrein a thousand years
varṣa-sahasre:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location-time)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘of years’ + ‘thousand’
vaiindeed
vai:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
parama-āyuḥthe highest lifespan
parama-āyuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootparama (प्रातिपदिक) + āyus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्मधारय: ‘supreme’ + ‘lifespan’
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
nṛṇāmof men, of humans
nṛṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)