Shloka 112
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
सुखमायुर्बलं रूपन्धर्मोर्ऽथः काम एव च / युगेष्वेतानि हीयन्ते त्रित्रिपादाः क्रमेण च
Transliteration
sukhamāyurbalaṃ rūpandharmor'thaḥ kāma eva ca / yugeṣvetāni hīyante tritripādāḥ krameṇa ca
Translation
السعادة، وطول العمر، والقوة، والجمال، والدَّرْمَة، والأرثا، والكاما—في اليوغات كلها تتناقص تدريجًا، وتنقص على الترتيب بثلاثة أقدامٍ فثلاثة.
Word by Word
सुखम्happiness
सुखम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
आयुःlifespan
आयुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
बलम्strength
बलम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
रूपम्beauty/form
रूपम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
धर्मःrighteousness/dharma
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अर्थःwealth/prosperity
अर्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कामःdesire/pleasure
कामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis: 'indeed/just')
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
युगेषुin the yugas
युगेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
एतानिthese (things)
एतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
हीयन्तेdiminish/decline
हीयन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु; परस्मैपद/आत्मनेपद प्रयोगः)
Formलट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः: 'they diminish'
त्रित्रिपादाः(as) three-then-three-footed (by quarters)
त्रित्रिपादाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि + त्रि + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; संख्यासमास (dvigu) used adjectivally: 'having three and three quarters/steps' (i.e., decreasing by quarters)
क्रमेणgradually/in sequence
क्रमेण:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (instrumental of manner): 'gradually/in order'
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)