Shloka 39
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
जातमात्रो ऽथ भगवान्देवानामाक्षिपद्वपुः / ततः संशयमापन्नस्तारामकथयन्सुराः
Transliteration
jātamātro 'tha bhagavāndevānāmākṣipadvapuḥ / tataḥ saṃśayamāpannastārāmakathayansurāḥ
Translation
بمجرد ولادته، طغى الطفل الإلهي على بهاء الآلهة. ثم، وقد انتابهم الشك، تحدثت الآلهة إلى تارا.
Word by Word
jāta-mātraḥjust born
jāta-mātraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjāta (√jan, धातु; क्त-प्रत्यय) + mātra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; कर्मधारय—‘just born’
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमबोधक—‘then’
bhagavānthe Lord (the child)
bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
devānāmof the gods
devānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (genitive) बहुवचन
ākṣipatseized/attracted/drew
ākṣipat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā√kṣip (धातु)
Formलङ् (imperfect); प्रथमपुरुष एकवचन; परस्मैपद
vapuḥtheir bodies/beauty (splendor)
vapuḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvapus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया/प्रथमा एकवचन (form identical); अत्र कर्मरूपे—द्वितीया एकवचन
tataḥthereupon
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; ‘thereupon’
saṃśayamdoubt
saṃśayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
āpannaḥhaving fallen into (doubt)
āpannaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootā√pad (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘having fallen into/come to’
tārāmTārā
tārām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottārā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
akathayanquestioned/asked
akathayan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā√kath (धातु)
Formलङ् (imperfect); प्रथमपुरुष बहुवचन; परस्मैपद; ‘they questioned/asked’
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन