Shloka 13
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
ततः संस्तूयमानस्य तेजः सोमस्य भास्वतः / आप्यायमानं लोकांस्त्रीन्भावयामास सर्वशः
Transliteration
tataḥ saṃstūyamānasya tejaḥ somasya bhāsvataḥ / āpyāyamānaṃ lokāṃstrīnbhāvayāmāsa sarvaśaḥ
Translation
ثم لما أُثني على سوما المتلألئ، ازداد نوره وعمّ، فأنار العوالم الثلاثة وأحياها من كل جهة.
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थक/क्रमवाचक (ablatival adverb: ‘then/from that’)
संस्तूयमानस्यof (him) being praised
संस्तूयमानस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसम्-स्तु (धातु) + यमान (शानच्/कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle); षष्ठी, एकवचन, पुं/नपुं
तेजःsplendor, radiance
तेजः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
भास्वतःshining
भास्वतः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootभास्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण
आप्यायमानम्increasing
आप्यायमानम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootआ-√प्या/प्याय् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले आत्मनेपदे कृदन्त (present participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘increasing, swelling’
लोकान्worlds
लोकान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
त्रीन्three
त्रीन्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
भावयामासcaused to flourish/filled
भावयामास:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + णिच् (causative)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative) ‘made to be/caused to thrive’
सर्वशःentirely, in all ways
सर्वशः:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/व्याप्तिवाचक (adverb: ‘in every way/entirely’)