Shloka 23
यज्ञसमापन-दक्षिणा-आवभृथस्नान-वर्णनम्
Completion of the Sacrifice, Gifts, and Avabhṛtha Bath
Devanagari script
पौरजानपदानां तु बन्धूनां सुहृदामपि / स प्रियो ऽभवदत्यर्थमुदारैश्च गुणैर्नृपः
Transliteration
paurajānapadānāṃ tu bandhūnāṃ suhṛdāmapi / sa priyo 'bhavadatyarthamudāraiśca guṇairnṛpaḥ
Translation
كان ذلك الملك محبوبًا جدًّا لدى أهل المدن والقرى، ولدى الأقارب والأصدقاء المخلصين، لما اتصف به من خصالٍ كريمةٍ سامية.
Word by Word
पौरजानपदानाम्of the townsmen and countryfolk
पौरजानपदानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपौर + जानपद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (Plural); समासः—द्वन्द्व (copulative): पौराः च जानपदाः च
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (निपात/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थे (but/indeed)
बन्धूनाम्of (his) kinsmen
बन्धूनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (6th), बहुवचन (Plural)
सुहृदाम्of (his) friends
सुहृदाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसुहृद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (6th), बहुवचन (Plural)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (निपात/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अप्यर्थे (also/even)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
प्रियःdear/beloved
प्रियः:
कर्तृसम्बन्धी विशेषण (Predicate to subject)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st), एकवचन (Singular); विशेषणम् (predicate adjective)
अभवत्became/was
अभवत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्
अत्यर्थम्exceedingly
अत्यर्थम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb), अत्यन्तार्थे (exceedingly)
उदारैःby noble
उदारैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootउदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine) / नपुंसकलिङ्ग (Neuter) सम्भव; तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural); गुणैः इति सह विशेषणम्
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
गुणैःqualities/virtues
गुणैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)
नृपःthe king
नृपः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); सः इत्यस्य अपपद-सम्बन्धः (apposition)