Shloka 52
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
ब्रह्माणं पूजयामास यथावद्गुरुणा सह / अलङ्कृत्य यथान्याय कन्यां रूपवतीं महीम्
Transliteration
brahmāṇaṃ pūjayāmāsa yathāvadguruṇā saha / alaṅkṛtya yathānyāya kanyāṃ rūpavatīṃ mahīm
Translation
ثم قام مع مُعلّمه بعبادة براهما على الوجه اللائق؛ وزيّن وفق السنن الكَنَاةَ الحسناء «مهي» تزيينًا شرعيًّا.
Word by Word
ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular masculine
पूजयामासworshipped/honoured
पूजयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलिट्-लकार (परिप्रास/Periphrastic perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd sg perfect/periphrastic
यथावत्duly
यथावत्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formरीति-अव्यय (adverb: 'properly, duly')
गुरुणाwith the teacher
गुरुणा:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental singular masculine
सहtogether with
सह:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (together with)
अलङ्कृत्यhaving adorned
अलङ्कृत्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअलङ्-कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having adorned/decorated'
यथाaccording to
यथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formरीति/उपमान-अव्यय (adverb: 'as, according to')
न्यायम्rule/propriety
न्यायम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootन्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular masculine; used adverbially with यथा
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular feminine
रूपवतीम्beautiful
रूपवतीम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूपवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular feminine (qualifying कन्याम्)
महीम्the Earth (as a personified maiden)
महीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular feminine