Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons

विशेषतस्तु पितरं गुरुं वा भूपतिं द्विजः / र७स्यं समुपासिनं न पश्येदिति निश्चयः

viśeṣatastu pitaraṃ guruṃ vā bhūpatiṃ dvijaḥ / ra7syaṃ samupāsinaṃ na paśyediti niścayaḥ

وخاصةً لا ينبغي للـ«دِوِجَ» أن ينظر إلى الأب أو المُعلِّم أو الملك حين يكون مواظبًا على عبادةٍ وسرٍّ من أسرار النذر؛ فهذا هو الحكم المقطوع به.

viśeṣatasespecially
viśeṣatas:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣa (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya, particle (निपात), contrast/emphasis
pitaramfather
pitaram:
Karma (कर्म/Direct object)
TypeNoun
Rootpitṛ (पितृ-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
gurumteacher
gurum:
Karma (कर्म/Direct object)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAvyaya, conjunction (समुच्चय/विकल्प), disjunctive
bhūpatimking
bhūpatim:
Karma (कर्म/Direct object)
TypeNoun
Rootbhūpati (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
dvijaḥa twice-born (Brahmin)
dvijaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
ra7syam(unclear reading)
ra7syam:
Karma (कर्म/Direct object)
TypeNoun
Rootra7sya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); text uncertain due to '7' in IAST
samupāsinamworshipping/serving (reverently)
samupāsinam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsam-upa-ās (धातु) → samupāsin (कृदन्त, वर्तमानकृदन्त/शतृ)
FormPresent active participle (वर्तमानकृदन्त, शतृ), Masculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying pitaram/gurum/bhūpatim
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya, negation particle (निषेध)
paśyetshould see/look at
paśyet:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootdṛś (दृश्-धातु)
FormOptative/vidhiliṅ (विधिलिङ्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
itithus
iti:
Vākyārtha-sūcaka (वाक्यार्थसूचक/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya, quotative particle (इति-प्रयोग)
niścayaḥdetermination/decision
niścayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootniścaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)