Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons

सर्वतो ऽप्यावृतां बाह्ये सीतयालकनन्दया / तत्र देवाङ्गनास्नानमुक्तकुङ्कुमपिञ्जरम्

sarvato 'pyāvṛtāṃ bāhye sītayālakanandayā / tatra devāṅganāsnānamuktakuṅkumapiñjaram

وكانت المدينة من خارجها أيضًا محاطةً من كل جانب بنهر ألكَنَندا الصافي كالبَياض؛ وهناك كان الكُنكُم الذي ينحلّ من اغتسال الحوريات الإلهيات يصبغ الماء بحمرةٍ لطيفة.

सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of place: ‘on all sides’)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थ (particle: also/even)
आवृताम्enclosed/surrounded
आवृताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआवृत (कृदन्त; आ√वृ ‘to cover/enclose’)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त
बाह्येon the outside
बाह्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootबाह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative: ‘on the outside/externally’)
सीतयाby Sītā
सीतया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अलक-नन्दयाby (the river) Alakanandā
अलक-नन्दया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअलक (प्रातिपदिक) + नन्दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—अलकस्य नन्दा (name: Alakanandā)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: there)
देव-अङ्गना-स्नान-मुक्त-कुङ्कुम-पिञ्जरम्reddened by saffron washed off from the bathing of celestial maidens
देव-अङ्गना-स्नान-मुक्त-कुङ्कुम-पिञ्जरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक) + अङ्गना (प्रातिपदिक) + स्नान (प्रातिपदिक) + मुक्त (कृदन्त; √मुच् ‘to release’) + कुङ्कुम (प्रातिपदिक) + पिञ्जर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—देवाङ्गनानां स्नानेन मुक्तं कुङ्कुमं येन तत् (reddened by saffron released in the bathing of celestial maidens)