Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 28
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
ब्रह्मास्त्रं च सभूपालः संदधे रणमूर्द्धनि / वधाय भार्गवेन्द्रस्य सर्वशस्त्रास्त्रधृगबली
Transliteration
brahmāstraṃ ca sabhūpālaḥ saṃdadhe raṇamūrddhani / vadhāya bhārgavendrasya sarvaśastrāstradhṛgabalī
Translation
ذلك الملك القوي، الحامل لكل سلاحٍ وأسترا، في ذروة المعركة شدَّ «برهماأسترا» قاصدًا قتلَ سيدِ البهارغفة.
Word by Word
ब्रह्म-अस्त्रम्the Brahmā-weapon
ब्रह्म-अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः अस्त्रम्)
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
स-भूपालःthat king
स-भूपालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ) + भूपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘स’ = सः (that) इत्यर्थे निपातवत्
संदधेfixed/placed (set)
संदधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; सम्-उपसर्ग
रण-मूर्द्धनिat the battle’s climax
रण-मूर्द्धनि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + मूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (रणस्य मूर्धनि = at the height of battle)
वधायfor the slaying
वधाय:
Sampradana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; प्रयोजन/सम्प्रदानार्थ (for killing)
भार्गव-इन्द्रस्यof the chief of the Bhārgavas
भार्गव-इन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भार्गवानाम् इन्द्रः)
सर्व-शस्त्र-अस्त्र-धृक्wielder of all weapons and missiles
सर्व-शस्त्र-अस्त्र-धृक्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + शस्त्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + धृक्/धृ (धातु, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः; ‘धृक्’ = धृ-धातोः क्विप्-प्रत्ययान्त (holder)
बलीmighty
बली:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सभूपालः)