Next Verse

Shloka 1

Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते षट्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३६// वसिष्ठ उवाच दृष्ट्वा परशुरामस्तु तदाश्चर्यं महाद्भुतम् / जगाद सर्ववृत्तान्तं मृगयोस्तु यथाश्रुतम्

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde bhārgavacarite ṣaṭtriṃśattamo 'dhyāyaḥ // 36// vasiṣṭha uvāca dṛṣṭvā paraśurāmastu tadāścaryaṃ mahādbhutam / jagāda sarvavṛttāntaṃ mṛgayostu yathāśrutam

هكذا في «شري برهماندا مهاپورانا»، في القسم الأوسط الذي رواه فايُو، في الأُپودّهات پاد الثالث، ضمن سيرة بهارغفا، ينتهي الفصل السادس والثلاثون. قال فَسِشْتَه—إنّ پرشورام، لما رأى تلك الأعجوبة العظمى، قصّ كل الخبر عن زوج الظباء كما سمعه.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative/ending particle (इति-निपात)
śrī-brahmāṇḍein the Śrī Brahmāṇḍa (Purāṇa)
śrī-brahmāṇḍe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + brahmāṇḍa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Locative, Singular; title-locative ‘in the venerable Brahmāṇḍa (Purāṇa)’
mahā-purāṇein the great Purāṇa
mahā-purāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Locative, Singular; appositional descriptor
vāyu-proktespoken by Vāyu
vāyu-prokte:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāyu (प्रातिपदिक) + prokta (प्रातिपदिक; from √vac)
FormNapumsaka, Locative, Singular; tatpuruṣa ‘spoken by Vāyu’ (वायुनोक्ते)
madhya-bhāgein the middle part
madhya-bhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular; ‘in the middle section’
tṛtīyein the third
tṛtīye:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular; ordinal adjective qualifying pāde
upoddhāta-pādein the introductory pāda
upoddhāta-pāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootupoddhāta (प्रातिपदिक) + pāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular; ‘in the introductory section (pāda)’
bhārgava-caritein the Bhārgava episode
bhārgava-carite:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhārgava (प्रातिपदिक) + carita (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Locative, Singular; ‘in the Bhārgava narrative’
ṣaṭ-triṃśattamaḥthirty-sixth
ṣaṭ-triṃśattamaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṭ-triṃśat (प्रातिपदिक) + -tama (तमप्)
FormMasculine, Nominative, Singular; ordinal ‘thirty-sixth’ qualifying adhyāyaḥ
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormLiṭ-lakāra (perfect), 3rd person, Singular; parasmaipada
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश् धातु)
FormKtvā-pratyaya (क्त्वा), absolutive; ‘having seen’
paraśu-rāmaḥParaśurāma
paraśu-rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparaśu (प्रातिपदिक) + rāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; proper noun; tatpuruṣa ‘Rāma with the axe’
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormVirodha/avadhāraṇa-nipāta (तु)
tadāthen
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormKāla-avyaya
āścaryama wonder
āścaryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāścarya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative, Singular
mahā-adbhutamvery marvelous
mahā-adbhutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + adbhuta (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative, Singular; karmadhāraya intensifier qualifying āścaryam
jagādatold / spoke
jagāda:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gad (गद् धातु)
FormLiṭ-lakāra (perfect), 3rd person, Singular; parasmaipada
sarva-vṛttāntamthe entire account
sarva-vṛttāntam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + vṛttānta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; ‘the whole account’
mṛgayoḥof the two deer
mṛgayoḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Dual; ‘of the two deer’
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (emphasis/contrast)
yathā-śrutamas he had heard
yathā-śrutam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + śruta (प्रातिपदिक; from √śru)
FormAvyayībhāva compound functioning adverbially; ‘as heard’