Shloka 41
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
राजा न शोचन्मरणं पितुर्मम निरागसः / जगाम स्वपुरं पश्चान्माता मे प्रारुदद्भृशम्
Transliteration
rājā na śocanmaraṇaṃ piturmama nirāgasaḥ / jagāma svapuraṃ paścānmātā me prārudadbhṛśam
Translation
لم يحزن الملك على موت أبي البريء. ثم عاد إلى مدينته؛ وأمي أخذت تبكي بكاءً شديدًا.
Word by Word
राजाthe king
राजा:
कर्ता
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
अव्यय
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
शोचन्grieving
शोचन्:
कर्ता-विशेषण
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मरणम्death
मरणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पितुःof (my) father
पितुः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
ममmy
मम:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
निरागसःblameless; innocent
निरागसः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootनिरागस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः निर् + आगस् (नञ्/उपसर्ग-तत्पुरुष)
जगामwent
जगाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्वपुरम्to his own city
स्वपुरम्:
कर्म/गति-लक्ष्य
TypeNoun
Rootस्व + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः स्व + पुर (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘own city’)
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
अव्यय
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formकाल/अनन्तर-अव्यय (adverb of time)
माताmother
माता:
कर्ता
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive) / चतुर्थी (Dative) एकवचन; अत्र षष्ठी-सम्बन्धे (‘my’)
प्रारुदत्cried; wept
प्रारुदत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलुङ् (Aorist/अद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः प्र-
भृशम्excessively
भृशम्:
अव्यय
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)